 Yaban Mersini (vaccinum myrtillus) ılıman iklimlere adapte olmuş bir üzümsü meyve türüdür. Anavatanı kuzey yarım kürenin serin ve dağlık bölgelerinde yetişen bircok türü vardır. Genel olarak kuzey Avrupa, Amerika’daki Rocky dağları ve ülkemizde, Doğu Karadeniz bölgesinin rakımca yüksek olan fundalık ve ormanlık bölgelerinde yabani formda değişik tipleri bulunmaktadır. Doğu Karadeniz’de bölge halkı tarafından Likapa, Kaskanaka, Ançera, Çera, Maheyova, Meheğop, Çay üzümü, Çoban üzümü gibi değişik adlarla tanınmaktadır. İngilizcesi Blueberry olarak bilinen yaban mersini Sağlık meyvesi olarak tanınmaktadır. Yaban Mersini özellikle Amerika’da başlatılan ıslah çalışmaları sonucu doğadaki yabani formlarına göre kültüre alınan çeşitlerin, özellikleri (meyve iriliği, tadı,olgunluğu v.s) daha üstün niteliklere sahip olduğu görülmüştür.
Bitkisel Özellikleri : Çalı görünümünde olup özellikle yabani formları değişik boyda ve meyve özellikleri bakımından farklıdır.
Kültüre alınan çeşitlerde boy genelde 1m-1.5 arasıda değişir. Kültüre alınan çeşitlerde çiçeklenme dönemi Mayıs ayının ikinci yarısına doğru bir 10-15 günlük periyot içinde salkım şeklinde beyaz, krem rengi açılan çiçekler, arılar tarafından tozlaşma sağlandıktan sonra, aynı periyotla
Temmuz ayının ikinci yarısında meyveler kademeli olarak olgunlaşır. Olgun meyvelerin mavi renk almaktadır. Meyveler hasat edilirken olgun meyveler alınır. Olgunlaşmayan meyveler dalda bırakılır daha sonra tekrar olgunlaşan meyvelerin hasadı yapılır.
Toprak Yapısı : Likapa, özellikle hafif, orta bünyeli, taban suyu yüksek olmayan,geçirgen bitki besin elementleri ve organik maddece zengin Ph sı 4.5-5.5 arasında olan asit tepkimeli topraklarda yetişmektedir.
Bakımı: Yaban Mersini, uygulanacak bakım özellikle meyve veriminden düşmüş 4-5 yıllık dalların budama yolu ile çıkarılmasıdır. Genç 2-3 yılık dalların bırakılması meyve verimi için gereklidir.
Çoğaltılması: Pratik anlamda yaban mersini çoğaltma yöntemi olarak çelikle yapılan çoğaltmadır.
Bunun yanında daldırma, aşılama ve doku kültürü ile de çoğaltılabilmektedir.
Çelikler Odun çeliği ve yarı odunsu çelik olmak üzere iki şekilde alınır. Köklendirme ortamında köklenen çelikler fidan haline getirilir.
Kullanım Alanları
- Taze meyve olarak
- Meyve suyu olarak
- Kurutulmuş meyveleri değirmenden geçirilerek toz haline getirildikten sonra şeker hastaları için şeker olarak kullanılmaktadır.
- Meyveleri reçel, şurup, marmelat, jel ve konserveye işlenmektedir.
Besin Değeri ve Kullanım Alanları
- Bir bardak likapa meyvesi
- 21 gr karbonhidrat,
- 1 gr protein,
- 0.5gr yağ,
- 19mg C vitamini,
- 145 IU A vitamini
- 85 kalori içerir
- Yaprak ve kuru meyvelerinden yapılan çay ishal giderici olarak kullanılır
- Kansere karşı vücudu koruyan enzimleri çalıştırır
- Anti kanserojen ve antioksidant (damarlarda yağ birikimini engelleme) özelliğine sahiptir
- Taze olarak yenildiğinde kanı temizler
- Kan şekeri ve kolestrolü düşürür
- Bağırsak metabolizmasını düzenler
- Kalp krizi riskini azaltır. Damar sertliği oluşumunu engeller
- Gece görüş kabiliyetini arttırı
- Göz yorgunluğunu giderir, miyopluk ve şeker hastalığınından kaynaklanan görme bozukluklarını engeller
- Gece körlüğünü ortadan kaldırır
- Varis ve basuru iyileştirir
- Sağlıklı bağ dokusu ve yeni kılcal damar oluşumuna yardımcı olur.
|
